نفاق نفاق عبارت است از دل به سويى داشتن و زبان به سوى ديگر داشتن . نفاق در عصر حاضر افلاطون مَثَلى آورده از هيولايى صد سر در صورت انسان ( 1 ) براى ماهيت عدل و ظلم ، ولى اين مثل خوب است براى نفاق در عصر حاضر آورده شود . يادداشت نفاق و منافق . نفاق و منافق در قرآن : 1 . كلمهء منافقين و هم كلمهء منافقات در قرآن كريم زياد آمده و دربارهء گروهى كه قرآن آنها را منافقين مىخواند و همبستگى آنها كه اين خيلى جالب است * ( ( المنافقون و المنافقات بعضهم من بعض يأمرون بالمنكر و ينهون عن المعروف ) * ( خرابكارى ) * ( و يقبضون ايديهم ) * ( خوددارى از همكارى و كمك ) * ( نسوا الله فنسيهم ان المنافقين هم الفاسقون ) ) * نيز ياد شده است . در بعضى آيات در رديف كفار : * ( يا ايها النبى اتق الله و لاتطع الكافرين و المنافقين ) * ( احزاب ، آيهء 1 ) و گاهى در رديف مشركين : * ( ليعذب الله المنافقين و المنافقات و المشركين و المشركات ) * ( احزاب ، 73 ) قرار گرفته‌اند . قرآن ، اولين كتاب آسمانى كه اهل ايمان را در مقابل دو گروه قرار داده : 2 . ظاهراً در ميان كتب آسمانى اولين كتاب قرآن است كه دو طبقه را در مقابل طبقهء مؤمن قرار مىدهد : يكى طبقهء كافر يا مشرك كه دو عنوانند و احياناً بر هم منطبقند و ديگر طبقهء منافق ، چرا ؟ آيا علت اين است كه عصر قرآن يعنى عصر رسالت قرآن ، نه تنها عصر ظهور قرآن [ بلكه ] عصر طلوع نفاق است ؟ اكنون دربارهء لغت نفاق و

--> ( 1 ) رجوع شود به كتاب آزادى و حيثيت انسانى ، صفحهء 190 - 191 .